вторник, 18 января 2022 г.

 

Bizim müsahibə

Müsahibimiz Gigiyena  Epidemiologiya Mərkəzinin baş həkimi Ərşad Qüdrətoğludur

-Ərşad həkim,İnsan sağlamlığında təmiz ekoloji mühitin rolu nədən ibarətdir?

-Əvvəla onu qeyd edim ki, Rayon Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin əsas fəaliyyəti rayon əhalisinin sağlamlığının qorunması, infeksion, parazitar xəstəliklərin və kütləvi qida zəhərlənmələrinin qarşısının alınması üçün profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsindən ibarətdir. Təbii ki, bütün bunların əsasında təmiz ekoloji mühit durur. Bu gün bütün dünya ekoloji muhitdə gedən ciddi dəyişikliklərdən narahatdır. Bu dəyişikliklər artıq insanların həyatına, sağlamlığına təsir edir, gələcək nəslin inkişafında öz mənfi fəsadlarını göstərməkdədir.

Yaşadığımız rayon təbii ehtiyatlarla zəngindir. Xüsusən, meşə ərazilərinin çoxluğu, yaşıllıqlar, sıx ağac örtüyü ilə çevrələnən dağ massivləri elə təəssürat yaradır ki, Zaqatala rayonunda belə problemlər yaşanmaz. Lakin, unutmaq olmaz ki, biz də bu planetin kiçik bir parçasıyıq və orada baş verən hər bir proses bizə də təsirsiz ötüşmür. Elə götürək fəsillərdə olan dəyişiklikləri. İndi yanvar ayıdır. Lakin havalar heç də qış mövsümünə uyğun keçmir. Hələ də qar yağmayıb. Halbuki, belə hava şəraiti bizim rayonumuz üçün uyğun deyildir. İlin-günün bu vaxtında onilliklər əvvəl yerdə mütləq qar olurdu. Qarın yağması isə təmiz hava deməkdir, mikrobların ölməsi deməkdir, torpaq üçün məlhəmdir. Deməli, bütövlükdə mühitdə gedən proseslər, buraya suda, quruda aparılan sınaqlar, atmosferə atılan zəhərli qazlar, təbiətə atılan tullantılar və onlarla digər səbəblər daxildir, buna ciddi təsir göstərir. Alimlər bununla bağlı öz sözlərini desələr də, insanlar etiraz səslərini qaldırsalar da hələlik  planetin qorunmasında ciddi bir irəliləyiş yoxdur və bu da gələcəyimizi təhlükə qarşısında qoyur.

-Zaqatala şəhərində ekoloji mühiti pozan faktorlar hansıdır?

- Zaqatala hər zaman öz gözəlliyi, təmizliyi ilə seçilən şəhərlərdən olub. Lakin, şəhərimiz gündən-günə böyüyür, əhalinin sayı artır və bu da özü ilə birlikdə bir sıra gigiyenik və epidemioloji vəziyyətə təsir edən problemlər doğurur.  Şəhər ərazisindən bir-neçə çay axır. Əhali ilə nə qədər iş aparılsa da çay kənarına zibil atılması məsələsinə son qoyulmur. Su kənarlarında bir də görürsən ki, nəhəng zibil qalaqları yığılıb. 

 

- Bir həkim kimi şəhərdə, ümumiyyətlə rayonda məişət tullantılarının idarə olunması sizi qane edirmi?

- Ümumiyyətlə, şəhərdə zibil tullantıları idarə olunmur desək bu düzgün olmaz. Komunal Müəssisələri Kombinatı bunun üçün var gücü ilə çalışır. Rayon rəhbərliyi hər daim bu işi öz nəzarətində saxlayır. Lakin, bu elə sahədir ki, orada işin qurulması əhalidən də çox asılıdır. Zibilin küçəyə müəyyən saatlarda çıxarılması, kənar küçələrin də zibilinin daşınması, bayram günlərində şəhərin təmizliyinə fikir verilməsi və sair hamının nəzarətində olmalıdır. Şəhər ərazisinə 260 ədəd konteyner qoyulmalıdır. Hal hazırda 90 konteynerə ehtiyac var. Şəhər ərazisində məişət tullantılarını 14 nəqliyyat vasitəsi daşıyır, 5 nəqliyyat vasitəsinə ehtiyac vardır. Konteyner meydançalarında dezinfeksiya və dezinseksiya işləri aparılmır.

Rayonun kəndlərində zibil poliqonları yoxdur. Zibil kənd yollarının kənarına, meşə ərazilərinə, əkin sahələrinin kənarına atılır ki, bu da yol verilməzdir.

- Zaqatala şəhərinin zibil poliqonu ilə tanışlığınız varmı və yeni yaşayış massivinin düz poliqon ərazisində olmasına siz necə baxırsınız.

- Zibil poliqonu məsələsi hal-hazırda rayonda öz həllini gözləyən bir nömrəli məsələdir. Bu yaxında biz bununla bağlı baş idarəyə də arayış təqdim etmişik. 60 ildən artıqdır ki, poliqon fəaliyyət göstərir. Yeni poliqon üçün Rayon İcra Hakimiyyəti də müvafiq nazirliklərə müraciət edib, lakin hələlik heç bir müsbət cavab yoxdur.  Birmənalı olaraq poliqon ordan köçürülməlidir, çünki, yeni yaşayış massivi düz poliqon ərazisinə düşür. Şəhər o istiqamətdə inkişaf edir.

Hal hazırda poliqonda tullantılar basdırılsa da, burada daim texnika çalışsa da ora sanitar tələblərinə cavab vermir. Ərazi çəpərlənməyib, sanitariya mühafizə zonası yoxdur. Ümid edirik ki, bu problem yaxın vaxtlarda öz həllini tapar.

Müsahibə üçün çox sağ olun.

Müsahibəni apardı:

Elmira Mehdiyeva

 

 

 

понедельник, 10 января 2022 г.

Layihə çərçivəsində ictimai vəkillik həyata keçiriləcək

 

ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAİD) maliyyə dəstəyi ilə FHI 360 (Ailə Sağlamlığının Qorunması Üzrə Beynəlxalq Təşkilatı) Azərbaycanda Şəffaflıq Naminə Vətəndaş Cəmiyyəti (ECSOFT) fəaliyyətini həyata keçirmək məqsədi ilə respublikamızın 15 rayonunda müxtəlif ictimai əhəmiyyətli layihələrin həyata keçirilməsinə start verib. Bu layihələrdən biri də “Zaqatala şəhərində məişət tullantılarının idarə edilməsi sahəsində problemlərin həlli ilə bağlı ictimai müzakirələrin və ictimai vəkilliyin təşkili” layihəsidir.

Zaqatala rayonunda istehsalat və məişət tullantılarının yerləşdirilməsi, məhv edilməsi və basdırılması üçün Zaqatala şəhəri ərazisində 1960-cı illərin əvvəllərində sahəsi 2,0 hektar olan poliqon yaradılmışdı. Həmin dövrdən rayonda istehsalat və məişət tullantılarının idarə olunması Zaqatala Kommunal Müəssisələri Kombinatı tərəfindən həyata keçirilir. Ötən 60 il ərzində şəhər əhalisi iki dəfədən çox , Zaqatala şəhərinin ərazisi 4 dəfədən çox artmışdır. Hal hazırda Zaqatala şəhərində yaşayan əhalinin sayı 35 minə yaxınlaşmışdır. (Zaqatala rayonunun əhalisi isə 130 mini keçir.) Bu isə o deməkdir ki, uzun illər istismar olunan və Zaqatala şəhərinin ərazisinin böyüməsi ilə əlaqədar yaşayış massivlərinə yaxın ərazidə yerləşən məişət tullantılarının utilizasiyası poliqonu istismar müddətini bitirmişdir. Keçən dövr ərzində əlavə poliqonlar yaradılmadığından, məişət tullantılarının zərərsizləşdirilməsi və emalı üçün burada şərait olmadığından bu poliqon şəhərin tələbatını tam ödəmir. Hal hazırda şəhərin yeni yaşayış massivi demək olar ki, bu zibilliyin bir addımlığındadır.  Halbuki, standartlara görə zibil poliqonu yaşayış yerlərindən azından bir kilometr aralıda olmalıdır.

Layihəni həyata keçirilməsinin ümumi strateji məqsədi yaşayış massivindən standartlara uyğun uzaqlıqda yeni zibil poliqonunun yaradılması ilə 10 minlərlə insanın təmiz ekoloji mühitdə yaşamasına nail olmaqdır. Layihə çərçivəsində insanların ekoloji maarifləndirilmə aparılacaq, görüşlər təşkil olunacaq, sorğular  keçiriləcək.

Layihədə tərəfdaş təşkilat kimi “Rüzgar” İB, “Balans” İB və “Yeni Fikir”JHİB  koalisiya formasında çalışacaq və problemin həlli istiqamətində ictimai vəkilliyin təşkilində fəallıq göstərəcəklər.

        

                                                                                                                                Şəhla Ağayeva