Ön söz

Aşağıdakı yazı 2015-ci ilin fevral ayının əvvəlində " www.powertowomen.az" saytında gedib. Gənc yazar Bənzərə stimul verdim. Bir qədər sonra Bənzər şeirləri və ədəbi nümunələri ilə Türkiyə mətbuatında çap olunmağa başladı. Onun ədəbi nümunələri qardaş ölkənin oxucuları tərəfindən çox yaxşı qarşılandı. Beləliklə bir il keçməmiş Bənzərin bənzərsiz yaradıcılığını nəzərə alan təşkilat komitəsi onu 15-17 mayda keçiriləcək "Nevzen Tevfik Kolaylı Bafra Uluslararası 5.Şiir Şöleni ve Sanat Günlari"ne dəvət edir. 14 ölkədən  şeir həvəskarlarının qatıldığı bu möhtəşəm tədbirdə Bənzər şövqlə yazdığı şerləri oxuyub və tamaşaçıları heyran qoyub.

Bənzər o görüşlərdən böyük təəssüratla qayıdıb və deyir ki, təşkilati dəstək olarsa belə bir “Şeir, sənət günləri”ni məhz Zaqatalada keçirmək üçün əlindən gələni edərdi. “Mən ilk dəfə idi belə mötəbər tədbirdə iştirak edirdim. Bunu özümə uğur hesab edirəm. 14 ğlkənin qatıldığı belə bir tədbir həqiqətən əsil sənət yarışı, yaradıcılıq hesabatı, məsuliyyətli bir iş idi. Mən sevinirəm ki, orada canım qədər sevdiyim Azərbaycanı təmsil edirdim. Məni hansısa bir yaradıcılıq təşkilatı ora tövsiyə etməmişdi. Məni türkiyə mətbuatındakı çıxışlarıma, orada çap olunan şeirlərimə və hekayələrimə görə dəvət etmişdilər. Hasab edirəm ki, ölkəmi layiqincə təmsil etmişəm. Lakin bir arzum var belə bir uluslararası tədbiri burada, Zaqatalada gerçəkləşdirmək. Mən buna çalışacağam.”

Ümid edirəm ki, gənc yazar  Bənzər Ələddin qızının bu arzusu çox kreativdir və o bu arzunu reallaşdıra bilər. Təbii ki, müvafiq qurumlardan ona dəstək olsa. Ona uğurlar arzu edirəm. 

“Həyat bir kənd qızı üçün rəngarəng göy qurşağı kimi olmaz...”

Nə qədər fərqli yazmağa çalışsaq da bir mövzuda ardıcıl olaraq fərqli fikirlər söyləmək çox çətindir. Onsuz da istər yazılı mətbuatı, istərsə də internet səhifələrini oxuyan çox az insan var. İnternet yazarları mənə etiraz edə bilərlər. Deyərlər ki, niyə, bizim ziyarətçilərimiz çoxdur. Səhifəyə baxış sayı hələ oxucu demək deyil. Mən də sevinərdim ki, bizim azərbaycanlı oxucularımızın sayı gündən-günə çoxalsın. Hər halda hər yazıdan heç olmasa nə isə öyrənmək, görüb-götürmək olur. Oxumaq insanın düşüncələrini cilalayan ən gözəl vasitədir. İstəməknən deyil, konkret faktlar başqa sey deyir.

Elə ona görə də, bu dəfə qadınlarımızın həyatına elə birbaşa onların baxış acısından ziyarət etmək istədim. Öz fikirlərimi deyil, onların öz düşüncələrini qələmə almaq istədim. Bəlkə də bu fərqli bir janr kimi səsləndi, bəlkə də qələm dostlarım məni qınayaraq dedilər:”bu necə müsahibədir?” Mən isə onun janrını müəyyənləşdirmək fikrindən tam uzağam. Bilmirəm müsahibədir, bilmirəm sadəcə söhbətdir, hər nədirsə mənim fikirlərini qələmə aldığım şəxs ucqar bir rayonda, ucqar bir kənddə yaşayır. Onun qəribə və maraqlı fikirləri ilə Facebook səhifəsində yazdığı statuslarda tanış olmuşam. Hiss etdim ki, içində yırtıb çıxmaq istədiyi, oralara yerləşmədiyi bir dünyası var. Lakin bunu etmək olmaz. Çünki, kənd qızıdır və qonum-qonşu, qohum-qardaş, ümumiyyətlə kənd buna nə deyər.  Hər halda düşüncələri onunla birgə yaşayır, bəzən həyata küsür, qadın təkliyinə qarşı üsyan etmək istəyir, bəzən də qısılır qəlbinin bir küncünə, orada təsəlli axtarır. O dünyasını dolduracaq bir işlə məşğul olmaq istəyir, amma, necə. Axı, o bir kənd qızıdır. Bu statusdan sıyrılıb çıxmaq elə bilirsiniz asandır. Mən ona elə Fb-dan müraciət yazdım. Və onu da olduğu kimi sizə təqdim edirəm.

-Benzer salam. Sənə bir mövzu demək istəyirəm, onu mənim üçün yaz. "Bir kənd qızının düşüncələri". Burada onun həyata baxışını, sıxıntılarını, ailədə yerini göstərməyə çalış. O özünü xoşbəxt sana bilirmi? Bilmirsə bunun səbəbləri. Tərk edilən qadınlar və s. Yazını inboxa göndərərsən. Gözləyəcəyəm. Çox da gecikdirmə.Həcm məhdud deyil. Nə qədər istəsən yaza bilərsən. Həyat hekayəsi də olar.

Çox keçmədi telefonum işarə verdi ki, mesajın var. Mən, düzü cavabı belə tez alacağımı düşünməmişdim. Afərin, Bənzər! Deyəsən axı... Nə isə. Sevinmişdim və tez mesajı, daha doğrusu yazını oxumaq istədim. Bənzər yazırdı:

"Bir kəndli qızının qələmindən"
Çox düşündüm bu mövzuda yazıya hardan başlayacagımı, necə başlayacağımı. Necə başa düşüləcəyimi bilmirəm, amma bir kəndli qızı olaraq düşüncələrimi yazmaq istədim...Əslində kənardan bəsit görünə bilər bir kənd həyatı və bir kəndli qızının həyata baxışı.. Bəlkə də toplum olaraq yazdığım ücün bunu qəbul etməyəcəksiniz.  Amma coxluq olaraq bu bir gercəkdir...
Həyat bir kənd qızı üçün rəngarəng göy qurşağı kimi olmaz.. Onlar üçün dünyada iki rəng var "qara və ağ"... Bu ağli-qaralı dünyalari icində ümüdlərinə sarılaraq yasayarlar.. Ailə bağı, mentalitet dəyərləri,  çevrənin düşüncələri onlar üçün daha önəmlidir.. və ən acısı isə öz istədikləri kimi deyil başqalarınin istədiyi kimi yaşayarlar..
Əslində elə də böyük arzuları olmaz,  amma buna rəğmən həyatdan möcüzə gözləyirlər..Bir addım atmaq üçün özüylə deyil hər kəslə hesablaşmaq məcburiyyəti oldugu ücündür.  Bəlkə də "xoşbəxtlik" məfhumu onlar üçün sadəcə kitablarda və romanlarda oxuduqlari bir əl çatmaz istək olaraq qalir... Ailidə önəmli yerləri var , çəkəcəklərindən artiq yükləri daşiyarlar çiyinlərində. ..Kəndli qizinin süslənmiş , bər- bəzəkli vücüdu  deyil, kəndli qizinin Əxlaqa bürünmüş lıbası olur.. Bu mövzu o qədər dərin ki, inanin içinə girərsəm itməkdən qorxuram. Və qisa olaraq mənim baxışım bu qədər.. Mən az yazdım bəlkə də,  siz cox anlayin:))
Duymadı kimsələr duymadı məni..
Duymadı qəlbdəki sevgi dünyamı.
Dodaqdan getməmiş məhəbbət tamı..
Sevgimi içimdə bogdular mənim...
Buda bir kəndli qizinin gərçəkləşməmiş sevgisi .

-Çox yaxşı. Niyə tələsdin yekunlaşdırmağa. Bir az da genişləndir və tək qadin probleminə də toxun. Ailə zorakılıgı da aktualdır.
         Ugurlar, yaxşı alınır,-deyə onu cəsarətləndirməyə çalışdım.

-İcimdən gələni yazdim. Elə yazdığım kimi də yolladım, şad oldum bəyəndiyinizə. Bilmək olar nə üçündür ? 

-Sən yaz. Hər halda sonunda sənə gondərəcəyəm.

-Oldu, davam edim men o zaman .

O davam etdi.

Qadınlardan söz etmişkən illərdən bəri hələ də aktual problem olaraq qalan Qadın zorkılığına da toxunmaq istəyirəm.. Bu zorakilığın qurbanı olanlarsa ən çox  kəndli qizlarımızdir..  Həyat bəzən elə qəliz olur ki, labirint kimi girişi bəlli çixişi isə çətin olur. .. Bu dünya hər birimizindirsə, bu dünyada yaşamaq hamımızın haqqıdırsa,  nədən bu zorakıliqlar, nədən qadınlara qarşı şiddət ??  

Təhsil, ailə, uşaq- bunları bir arada tutub həyata sarılıb öz ayaqları üzərində dayanmaq üçün çalışmaq qəbahətdirmi ?? Niyə məhz ən çox da Azərbaycanlı qadınlar?? Əslində bu sualların cavabı hər birimizə bəllidir.. 21-ci əsrdə yaşasaq da hələ də qız övladlarını təhsildən yayındırıb, işləməyə,  çoxunu isə evlənməyə məcbur edirlərsə demək ki, bu qadın zorakılıgı hər zaman olacaq.. Sonuc olaraq da cəmiyyətimizdə boşanmaların sayı hər gün çoxalmaqdadir... Həyat insanlara verilmiş ən böyük Hədiyyədir. Gəlin insan olduğumuzu unutmayaq , gəlin dəyər verək Qadınlarımıza..!

-Benzer, davam et. Sən yazdiğın problemlərin həllini necə görūrsən? Qadının cəmiyyətdə rolunu necə qiymətləndirirsən? Ugurlar. Unutma ! Bütün uģurların əsasında səbr durur.

O, o qədər də optimist deyildi. Davam etmək üçün bir az israr etdim. Cavabı belə oldu:

-Günortadan sonra dogan günəş isitərmi insani ?? Çalışacam.

-Mən dedim, sen hele gūnortaya çatmaga bir qədər var. Çox da dūşgūn olma

-Düşgünlük deyil.  Inanın ki, sadəcə hər şeyi real qəbul edirəm. Çox sag olun ki, məni dinləyirsiniz.

Və o davam etdi..

-Dunya bos bir kainat , icindəki varliqlarla gozəldir.. Daşı,  torpağı, suyu,  havasi, her sey dunyaya min rəng qatır. Onlarin başında duran Allahin ən boyuk varliqlari olan insanlardir.. Hər seyleri mükəmməl, bütöv yaradilan insanlar.. Heç nə təsadüf deyil həyatda,  hər sey birbirini tamamlamaq üçün yaradılıb. Ali varlıqlar olan insanlar üçündür  hər sey bu həyatda. Onlar belə birbirini tamamlamaq ucundur.  Qadın ve Kişi.. Amma yaradılışdan bu yana hər.zaman qadınlar əzilən sinif olaraq qalir. Həyatın ən aparıcı varlıqları olan qadınlar hər zaman bir pillə asağida tutulub.. Qadınlar yalniz "ana" olmaq ücün yaradılıb sanki və hələdə bu düşüncəylə yasayanlar ve hələdə düşüncələrinə istinad edərək qadınlara bu gözlə baxanlar var.. Qadın həyata təkcə uşaq dunyaya gətirmək üçün gəlməyib. Qadının da həyatda insan kimi yasamağa, sözunu deməyə haqqi var..Paylasdığımız həyat hər kəs üçün eynidir.. Və cəmiyyətin hər zaman ağilli qadina ehtiyaci var.. Bu dövrümüzdə qadınlarımız var ki,  soz azadlığından,  qadın hüquqlarından yetərincə anlayır və istifadə edir.. Ancaq əsrimiz üçün yetərlimi ? Deyil .. Qadınlarımız cəsarətiylə,  fədakarlığıyla hər zaman secilib dunya qadınlarından. Bəs niyə texnologiyanın, inkaşafın sürətlə inkişaf etdiyi  bir dövrdə qadınlarımız bu qədər susqun,  oz hüquqlarına sahib çıxmağı bacarmayacaq qədər çarəsizdirlər. Nədir buna səbəb?? Ailə qınağımı , ictimaiyyət qorxusumu? Mən də bir fərd olaraq söyləmək istəyirəm.  Zamani deyilmi oyanmağın! Zamani deyilmi artıq özümüzü qorumağin! Zamanı deyilmi siddətlərin,  zorakılığın qarşısıni almağın.. Sən insan olaraq gəlmisən həyata Qadin..!""

Onun üsyanını anlayırdım. Odur ki, ona bele bir mesaj atdim.

-Fikirlerini ümumi deyil bir az da konktet be. Mücerrədliyə çox getmə.

-Yazdıqlarım nəyəsə oxsayırsa yazım.

-Yaz! Yazdiqca fikirler aydinlasir, fikirler aydinlasdiqca da məqsedi gore bilirsen.

-Hec ağlıma gəlməzdi, imtahan kimi gəlir bu yazdıqlarım mənə, çalışaram.

-Gorursen mesuliyyet hissi inkisaf demekdir.

-Doğurdan elədir, təşəkkür edirəm .

Bir azdan Bənzər yazdıqlarının ardını göndərdi.

-Qadın yazmaqla bitməyəcək, düşündükcə düşünüləcək, anladiq desəniz də sona qədər anlamayacağınız varlıqdır. Nədir qadının həyatdan gözlədikləri? Nədir arzuları ? Nədir istəkləri.
Cəmiyyətimizdə qadınlar iki qismə ayrilir .. Aktiv və passiv həyat keçirən qadınlar və elə bu səbəbdəndir ki,  onların düşüncələri və həyata baxışları da fərqlidir. Amma, hər qadının tək arzusu qadın xoşbəxtliyidir... Hər biri bu xosbəxtliyi bir şeydə tapir,  kimilər qurduqları karyerada,  kimilər də ailəsində, övladında.  Kimiləridə ümidləriylə ovunmaqda.: .
Və sevgidir ən önəmlisi qadını ayaqda tutan. Bir qadın agziyla deyil gözləriylə gülürsə demək xoşbəxtdir... bu qədər .

-Artıq bu qızcığazı yormaq iatəmədim. OK! dedim. Fikirləri çox maraqlı idi. Nəinki maraqlı, burada üsyan da var idi, gözləntilər də, həyatı duymaq, ondan bir qadın kimi umacaqlar və sair. 34 illik ömrünü doğulduğu kənddən başqa bir mühiti görmədən keçirən kənd qızı üçün işıqlı fikirlərlə dolu, məntiqli mühakimələr məni razı salmışdı.   “Bütün yazdiqlarini umumiləşdirəcəyəm.”-deyə geriyə mesaj yazdım.

-Ümümiləşmis yazini mən də görəcəyəmmi ?

-Hə!-dedim.

-Böyük həyəcanla gözləyirəm .

Beləcə növbəti yazımın sonuna gəldim. Onu da səmimi deyirəm ki, müsahibimin bir sözünü belə dəyişməmişəm. Müsahibim maraqlı idi. Onunla fikir bölüşməyi davam etdirəcəyimi

düşünürəm.

Elmira Mehdiqızı,

Zaqatala

11 yanvar 2015-ci il